അക്ഷരത്തെറ്റുകളും അവ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങളും
✍️ അക്ഷരത്തെറ്റുകളും അവ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങളും
പ്രബന്ധസംഗ്രഹം
അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും
അക്ഷരത്തെറ്റുകളുടെ മനഃശാസ്ത്രപരമായ കാരണങ്ങളെയും പരിഹാരങ്ങളെയും -അക്ഷരത്തറ്റുകളുടെ സ്വഭാവം, അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങള്,അക്ഷരത്തെറ്റുകളുടെ മനഃശാസ്ത്രപരമായ കാരണങ്ങള് പരിഹാരങ്ങള് എന്നിവയിലൂടെ സമഗ്രമായ വിശകലനം ചെയ്യുന്നു.
തക്കോല് വാക്കുകള്
*ആശയവിനിമയം
* അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ
* ലിപിപരമായ പിഴവുകൾ
* വർണ്ണ വിന്യാസ പിഴവുകൾ
* വിശ്വാസ്യത
* പ്രൊഫഷണലിസം
* നിയമപരവും സാമ്പത്തികവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ
* മനഃശാസ്ത്രപരമായ കാരണങ്ങൾ
* പ്രൂഫ് റീഡിംഗ്
* ഭാഷാശുദ്ധി
ആശയവിനിമയത്തിന്റെ നട്ടെല്ല്
മനുഷ്യന്റെ സാമൂഹിക ജീവിതത്തിൽ ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഉപാധിയാണ് ഭാഷ. സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയേക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ഇന്ന് എഴുതപ്പെട്ട ഭാഷ (Written Communication) കൈവരിച്ചിരിക്കുന്നു. വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ വളർച്ചയോടെ, ഇമെയിലുകൾ, ബ്ലോഗുകൾ, വെബ്സൈറ്റുകൾ, സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റുകൾ, ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ എന്നിവയെല്ലാം നമ്മുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി.
ഈ എഴുതപ്പെട്ട ഭാഷയിൽ, വാക്കുകളുടെ ഘടനയിലോ, അക്ഷരങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിലോ വരുന്ന പിഴവുകളാണ് അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ (Spelling Errors). കേവലം ഒരു ചെറിയ പിഴവായി ഇതിനെ തള്ളിക്കളയാനാകില്ല. ഭാഷയുടെ സൗന്ദര്യത്തെയും, ആശയത്തിന്റെ വ്യക്തതയെയും, എഴുതുന്ന ആളുടെ വിശ്വാസ്യതയെയും ഒരുപോലെ ബാധിക്കാൻ ഈ പിഴവുകൾക്ക് കഴിയും. കൃത്യതയുള്ള എഴുത്ത് എന്നത് വായനക്കാരനോടുള്ള ആദരവ് കൂടിയാണ്.
അക്ഷരത്തറ്റുകളുടെ സ്വഭാവം
മലയാളഭാഷയുടെ ഘടനയിൽ അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ പ്രധാനമായും മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത രീതികളിലാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. ഇവയിൽ ഒന്നാമത്തേത് ലിപിപരമായ പിഴവുകൾ (Orthographic Errors) ആണ്. ഒരു വാക്കിന്റെ ശരിയായ ലിപിരൂപത്തിൽ വരുന്ന തെറ്റുകളാണിവ. അതായത്, അക്ഷരങ്ങൾ പരസ്പരം മാറിപ്പോവുകയോ, വാക്കുകളുടെ അർത്ഥം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായകമായ സ്വരചിഹ്നങ്ങളിൽ (ഉദാഹരണത്തിന്, ചന്ദ്രക്കല, ദീർഘം, വള്ളി, പുള്ളി) പിഴവുകൾ സംഭവിക്കുകയോ ചെയ്യുക. ഉദാഹരണത്തിന്, 'പ്രതികരണം' എന്ന ശരിയായ വാക്കിന് പകരം 'പ്രധീകരണം' എന്ന് എഴുതുന്നത് ലിപിപരമായ പിഴവാണ്. ഇവിടെ, 'തി' എന്ന അക്ഷരത്തിന് പകരം 'ധീ' എന്ന് ഉപയോഗിക്കുകയും, 'ക' എന്ന അക്ഷരത്തിന് പകരം 'കീ' എന്ന് തെറ്റായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള തെറ്റുകൾ ആശയത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയോ അല്ലെങ്കിൽ വാക്കിന്റെ അർത്ഥം പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാക്കുകയോ ചെയ്യാം.
രണ്ടാമതായി, വർണ്ണ വിന്യാസ പിഴവുകൾ (Phonological Errors) സംഭവിക്കുന്നത് ഉച്ചാരണത്തോട് സാമ്യമുള്ള അക്ഷരങ്ങൾ മാറിപ്പോകുമ്പോഴാണ്. ഇത് പലപ്പോഴും മലയാളത്തിലെ തനത് ശബ്ദങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന അക്ഷരങ്ങളായ ള, ഴ, ര, റ തുടങ്ങിയ കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ സംഭവിക്കാറുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, 'വഴങ്ങുക' (അനുസരിക്കുക എന്ന അർത്ഥത്തിൽ) എന്നതിനു പകരം ഉച്ചാരണത്തിലെ സാമ്യം കാരണം 'വളങ്ങുക' (തിരിയുക എന്ന അർത്ഥത്തിൽ) എന്ന് എഴുതുന്നത് ആശയത്തിന്റെ അർത്ഥത്തെ സമൂലം മാറ്റിക്കളയുന്നു. ഈ പിഴവുകൾ, വാക്കുകൾ തമ്മിലുള്ള സൂക്ഷ്മമായ അർത്ഥവ്യത്യാസങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുകയും വായനക്കാരനെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും.
മൂന്നാമതായി, ശരിയായ അക്ഷരത്തെറ്റുകളുടെ ഗണത്തിൽപ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, എഴുത്തിലെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിന് കാരണമാകുന്ന ഒരു വിഭാഗമാണ് വ്യാകരണപരമായ പിഴവുകൾ (Grammatical Errors). ഇതിൽ, പ്രത്യേകിച്ചും ചേർത്തെഴുതേണ്ട വാക്കുകൾ വിഭജിച്ചെഴുതുകയോ അല്ലെങ്കിൽ വിഭജിക്കേണ്ടവ ചേർത്തെഴുതുകയോ ചെയ്യുന്നത് ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്: 'ചെയ്തു കഴിഞ്ഞു' എന്നതിനു പകരം 'ചെയ്തുക്കഴിഞ്ഞു' എന്ന് ചേർത്തെഴുതുന്നത്. ഇത് വാക്യഘടനയെ ബാധിക്കുകയും, വായനയുടെ സ്വാഭാവികമായ ഒഴുക്ക് നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും. ചുരുക്കത്തിൽ, മലയാളത്തിൽ എഴുതുന്ന ഓരോ അക്ഷരവും അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത്, ശരിയായ രൂപത്തിൽ വന്നാൽ മാത്രമേ, എഴുതിയ ആളുടെ ഉദ്ദേശിച്ച ആശയം അതിന്റെ പൂർണ്ണതയിലും വ്യക്തതയിലും വായനക്കാരനിലേക്ക് എത്തുകയുള്ളൂ. ഈ മൂന്ന് തരം പിഴവുകളും എഴുത്തിൽ കടന്നുകൂടുമ്പോൾ, അത് ആശയവിനിമയ ശൃംഖലയിൽ ഒരു വലിയ വിടവ് സൃഷ്ടിക്കുകയും ആശയവിനിമയം പരാജയപ്പെടുകയും ചെയ്യും.
അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും
, അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ കൂടുതൽ വിശദാംശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു ഖണ്ഡികയായി താഴെ നൽകുന്നു.
അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ നിസ്സാരമായി തോന്നാമെങ്കിലും, അവ സമൂഹത്തിലും തൊഴിൽപരമായും അതീവ ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം, എഴുതപ്പെട്ട ആശയത്തിന്റെ വ്യക്തതയെയും അർത്ഥത്തെയും (Ambiguity and Distortion of Meaning) ബാധിക്കുന്നു എന്നതാണ്. ഒരു വാക്കിന്റെ ഒരൊറ്റ അക്ഷരം മാറുമ്പോൾ അതിന്റെ പൂർണ്ണമായ അർത്ഥം വ്യതിചലിക്കുകയും, ഇത് വായനക്കാരനിൽ വലിയ ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, വിവരങ്ങൾ തേടുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന 'അന്വേഷണം' എന്നതിനു പകരം 'അനുവേശനം' എന്ന് തെറ്റായി എഴുതുന്നത് ആശയത്തിന്റെ കൈമാറ്റം തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു. അതുപോലെ, ദുഃഖത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന 'ഖേദം' എന്നതിന് പകരം 'കേതം' എന്ന് എഴുതുന്നത് വായനക്കാരന് വിചിത്രമായ ഒരു തോന്നൽ നൽകുകയും, എഴുതിയ ആളുടെ ഉദ്ദേശശുദ്ധി ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യും. രണ്ടാമതായി, ഇത്തരം പിഴവുകൾ ഒരു വ്യക്തിയുടെയോ സ്ഥാപനത്തിന്റെയോ വിശ്വാസ്യതയും ആധികാരികതയും (Erosion of Credibility) തകർക്കുന്നു. അക്ഷരത്തെറ്റുകളുള്ള ലേഖനങ്ങൾ വായിക്കുമ്പോൾ, ആ ഉള്ളടക്കം തയ്യാറാക്കിയ വ്യക്തി അശ്രദ്ധാലുവാണെന്നും, പ്രൊഫഷണലിസം ഇല്ലാത്തയാളാണെന്നും പൊതുവിൽ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. മാത്രമല്ല, സ്വന്തം ഭാഷ പോലും ശരിയായി കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ അറിയാത്ത ഒരാൾക്ക് വിഷയത്തിൽ ആഴത്തിലുള്ള അറിവുണ്ടാകില്ല എന്ന ധാരണ വായനക്കാരിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാം. മാധ്യമങ്ങൾ, ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങൾ, വെബ്സൈറ്റുകൾ, നിയമപരമായ രേഖകൾ തുടങ്ങിയവയിലെ തെറ്റുകൾ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പൊതുജന പ്രതിച്ഛായയെ (Public Image) നശിപ്പിക്കുകയും ആധികാരികതയെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്യും. ഏറ്റവും ഗൗരവകരമായി, അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ ഭവിഷ്യത്തുകൾ (Financial and Legal Ramifications) ക്ഷണിച്ചുവരുത്തും. ബിസിനസ് രംഗത്ത്, ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ പേര്, വില, അളവ്, അല്ലെങ്കിൽ ഡെലിവറി വിലാസം എന്നിവയിൽ വരുന്ന ഒറ്റ അക്ഷരത്തെറ്റ് പോലും ഓർഡറുകൾ തെറ്റായി നൽകുന്നതിനും, ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ തിരികെ പോകുന്നതിനും, അതുവഴി വലിയ സാമ്പത്തിക നഷ്ടങ്ങൾക്കും ഇടയാക്കും. അതുപോലെ, കോടതി രേഖകളിലോ, കരാറുകളിലോ വരുന്ന അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ ആ രേഖകളുടെ സാധുതയെ ബാധിക്കുകയും, നിയമപരമായ തർക്കങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും, ഒരു വസ്തുവിന്റെ സർവേ നമ്പറിലെ ഒരൊറ്റ പിഴവ് പോലെ രേഖയുടെ മൂല്യം തന്നെ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും.
അക്ഷരത്തെറ്റുകളുടെ മനഃശാസ്ത്രപരമായ കാരണങ്ങളും പരിഹാരങ്ങളും
അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ സംഭവിക്കുന്നത് കേവലം അശ്രദ്ധയുടെ ഫലമല്ല; മറിച്ച്, അതിനു പിന്നിൽ മനുഷ്യസഹജമായ ചില മനഃശാസ്ത്രപരമായ കാരണങ്ങൾ ഉണ്ട്. ടൈപ്പ് ചെയ്യുമ്പോൾ, തലച്ചോറ് അടുത്ത വാക്ക് മുൻകൂട്ടി ഊഹിക്കുകയും (Anticipation and Prediction) അതിനനുസരിച്ച് കൈകൾ ചലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ, വേഗതയിൽ അക്ഷരപ്പിശകുകൾ (Typo Errors) സംഭവിക്കുന്നു. കൂടാതെ, വാക്കുകൾ ഉച്ചരിക്കുന്നതിലെ ശീലം എഴുത്തിലേക്ക് പകർത്താൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ ഫോണോ/ഓർത്തോഗ്രാഫിക് വ്യതിചലനം സംഭവിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, 'അതുകൊണ്ട്' എന്നത് 'അതോണ്ട്' എന്ന് ഉച്ചരിക്കുന്ന രീതിയിൽ എഴുതാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് ഈ ഗണത്തിൽപ്പെടും. അപൂർവ്വമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതോ സാങ്കേതികപരമായതോ ആയ പദങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ശരിയായ രൂപം ഓർമ്മയിൽ വരാത്ത പരിചയക്കുറവും (Lack of Familiarity), ഒരു ചെറിയ വിഭാഗം ആളുകളിൽ കാണുന്ന ഡിസ്ലെക്സിയ പോലുള്ള പഠന വൈകല്യങ്ങളും അക്ഷരത്തെറ്റുകൾക്ക് കാരണമായേക്കാം.
ഈ വെല്ലുവിളികളെ ഫലപ്രദമായി നേരിടാൻ കൃത്യമായ പരിശീലനത്തിലൂടെയും ആസൂത്രണത്തിലൂടെയും സാധിക്കും. പ്രധാനപ്പെട്ട എഴുത്ത് ജോലികൾക്ക് ശേഷം പ്ലാനിംഗിന്റെ ഭാഗമായി 10-15 മിനിറ്റ് വിശ്രമം എടുക്കുന്നത് പുതിയൊരു മനസ്സോടെ തെറ്റുകൾ കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കും. ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ ഒഴുക്കിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാതെ, ഓരോ വാക്കിന്റെയും രൂപത്തിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധിക്കാനായി റിവേഴ്സ് പ്രൂഫ് റീഡിംഗ് രീതി ഉപയോഗിക്കാം. എഴുതിയ കാര്യങ്ങൾ ഉച്ചത്തിൽ വായിക്കുന്നത് കാഴ്ചയും കേൾവിയും വഴി ഇരട്ട പരിശോധന നൽകി തെറ്റുകൾ എളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കും. മാത്രമല്ല, ഒന്നിലധികം ഉപകരണങ്ങളിൽ (മൊബൈലിൽ നിന്ന് ലാപ്ടോപ്പിലേക്ക്) പരിശോധിച്ച് ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതും, സംശയമുള്ള വാക്കുകൾക്കായി ഉടൻ തന്നെ നിഘണ്ടുവോ ഓൺലൈൻ സ്പെൽ ചെക്കറോ ഉപയോഗിക്കുന്നതും കൃത്യത ഉറപ്പാക്കാൻ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
ആധുനിക യുഗത്തിൽ എഴുത്ത് കൂടുതലും ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ ആയതിനാൽ അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ പ്രചരിക്കുകയും വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഓട്ടോകറക്ട് ഫീച്ചറുകളിലുള്ള അമിതമായ ആശ്രിതത്വം, സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ വേഗത കാരണം പ്രൂഫ് റീഡിംഗിന് സമയം ലഭിക്കാതെ വരുന്നത് എന്നിവ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ പ്രധാന വെല്ലുവിളികളാണ്. ബ്ലോഗുകളിലെയും വെബ്സൈറ്റുകളിലെയും അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ സെർച്ച് എഞ്ചിനുകൾക്ക് (SEO) ഉള്ളടക്കം കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാൻ തടസ്സമുണ്ടാക്കുകയും സൈറ്റിന്റെ റാങ്കിംഗിനെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ പിഴവുകൾക്ക് സാംസ്കാരികവും ഭാഷാപരവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ട്; നിരന്തരമായ തെറ്റുകൾ കാലക്രമേണ തെറ്റായ രൂപങ്ങൾ തന്നെ ശരിയാണെന്ന ധാരണ വളർത്തി ഭാഷയുടെ ശുദ്ധിക്ക് കോട്ടം വരുത്തുന്നു. കൂടാതെ, മാതൃഭാഷയിൽ പോലും കൃത്യത പാലിക്കാത്തത് പുതിയ തലമുറയിൽ ഭാഷാപരമായ അശ്രദ്ധ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ഭാഷാ നിയമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യും.
ഉപസംഹാരം:
ഒരു പ്രതിബദ്ധത എന്ന നിലയിൽ
ഒരു എഴുത്തുകാരൻ എന്ന നിലയിൽ, ഭാഷാപരമായ കൃത്യത എന്നത് നമ്മൾ വായനക്കാർക്ക് നൽകുന്ന ഒരു പ്രതിബദ്ധതയാണ്. ആശയവിനിമയത്തിന്റെ കാര്യക്ഷമത, വ്യക്തിപരമായ വിശ്വാസ്യത, പ്രൊഫഷണൽ വിജയം, നിയമപരമായ സുരക്ഷ എന്നിവയെല്ലാം അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ ഒഴിവാക്കുന്നതിലൂടെ നമുക്ക് ഉറപ്പാക്കാൻ സാധിക്കും. ഓരോ വാക്കും, അതിന്റെ ലിപിയും, ചിഹ്നവും കൃത്യമാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുന്നത്, നമ്മൾ പങ്കുവെക്കുന്ന സന്ദേശം ഉദ്ദേശിച്ച ഫലത്തോടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തുന്നു എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിന് തുല്യമാണ്. അതുകൊണ്ട്, ഇനി എഴുതുമ്പോൾ, കൂടുതൽ ശ്രദ്ധയോടെ, കൃത്യതയോടെ നമുക്ക് തുടങ്ങാം.
Reference / കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കും പഠനത്തിനുമുള്ള ഉറവിടങ്ങൾ
* ഔദ്യോഗിക മലയാള വ്യാകരണ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ: മലയാള ഭാഷയുടെ പദവിന്യാസ നിയമങ്ങളെയും, കൂട്ടക്ഷരങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ആധികാരിക പഠനത്തിനായി.
* ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ: കേരളത്തിലെയും മറ്റ് ഔദ്യോഗിക ഭാഷാ പഠന കേന്ദ്രങ്ങളിലെയും പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ.
* ടെക്നിക്കൽ റൈറ്റിംഗ് & പ്രൊഫഷണൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ പഠനങ്ങൾ: പ്രൊഫഷണൽ എഴുത്തിൽ കൃത്യത പാലിക്കുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യം സംബന്ധിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര പഠനങ്ങൾ.
* മലയാളം ഓൺലൈൻ നിഘണ്ടുകളും സ്പെൽ ചെക്കറുകളും: വാക്കുകളുടെ ശരിയായ രൂപം പരിശോധിക്കുന്നതിനും സ്ഥിരീകരിക്കുന്നതിനും.
Comments
Post a Comment